IMG_0206.jpeg
cover_U3X2XKSV1C-3.png
IMG_0216.jpeg
IMG_0225.jpeg
IMG_0214.jpeg
IMG_0219.jpeg
IMG_0231.jpeg
IMG_0238.heic
IMG_0240.heic
IMG_0258.heic
IMG_0266.heic
IMG_0247.jpeg
Zeemeeuw.jpeg

Wandelen met antiquair Rachel Reijers van Antes Art 1900

‘Den Haag is de stad waar Art Nouveau leeft’

 

Tekst en foto’s van Koos de Wilt

 

De Emmabank staat prominent in wit natuursteen meterslang uitgestrekt op het chique Lange Voorhout, voor het Eschermuseum. De ontwerper van het Olympisch Stadion Jan Wils (1891-1972) maakte het ter ere van Koningin Emma. Maar het kan zomaar dat regelmatige bezoekers van Des Indes, Le Bistroquet of de Posthoorn het monument nauwelijks opvalt. De antiquair Rachel Reijers van Antes Art 1900 kijkt er nooit overheen. Het vertegenwoordigt de tijd die haar al meer dan dertig jaar bezighoudt. Ze verzamelt en verhandelt Europese Art Nouveau en Art Deco, met als zwaartepunt in haar collectie de Franse glaskunst van het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw.

 

In de jaren tachtig had ze een lerarenopleiding gedaan tot ze er voor lawaaierige MEAO-scholieren achter kwam dat haar bestemming elders lag. Het was in de tijd dat ze in Düsseldorf een tentoonstelling bezocht van de glasontwerper en fabrikant Charles Schneider (1885-1953). Ze kocht van zijn Bijoux-serie een klein vaasje en was direct verkocht. Ze trad in 1988 als antiquair in de voetsporen van haar vader en begon, met het wiegje van haar dochtertje tussen het glas, als echte Hagenaar in een klein winkeltje in de Frederikstraat, in het verlengde van de Denneweg.

 

Lorriehuis

De antiquair steekt vanaf de Denneweg rechts door naar de stadsgracht op het Smidswater, de gracht waar in de zeventiende eeuw stallen waren en de hoefsmeden woonden. Tegenwoordig woont Paul van Vliet er. Op nummer 26 is verder een prachtig voorbeeld te zien van zowel Art Nouveau en Neogotiek architectuur in één pand. De architect/aannemer J.P.J. Lorrie ontwierp en bouwde het grachtenpand in 1896 voor zichzelf. Lorrie had een timmerzaak die onder andere verantwoordelijk was voor het interieur van Noordeinde 44-46 waar tot 1970 de tearoom Maison Krul was gevestigd. Rachel: ‘Wat ik vooral mooi vind aan het Lorriehuis is de schitterende messing Art Nouveau brievenbus, de mooiste van Den Haag. Het verhaal gaat dat Lorrie de linkerhelft van zijn huis in Neogotische stijl en de rechterhelft in Art Nouveau bouwde om te laten zien waar hij allemaal toe in staat was. Je kunt het linkerdeel van het gebouw zien als een vertegenwoordiging van de Um 1800-Bewegung, een historiserende bouwstijl die een reactie was op het strakke rationalisme van Berlage. Maison de Bonneterie in Den Haag is er ook een voorbeeld van. Toen dat pand in handen kwam van H&M ben ik nog achter de schitterende kroonluchters gegaan die er hingen. Tevergeefs.’

 

‘Ik hou van de meer gestileerde, ingehouden vormen van de Franse Art Nouveau, de Wiener Werkstätte en Mackintosh’

Rachel wandelt terug naar de Denneweg, de straat waar vroeger veel chique antiekwinkels gevestigd waren. Rachel: ‘Ik begon vooral met glas, maar handel tegenwoordig ook in meubilair, verlichting, keramiek, beelden en design. Art Nouveau en Art Deco waren toen ik in de jaren tachtig begon zeer in trek, de jonge kopers van tegenwoordig gaan meer voor 50’s en 60’s design. Onder mijn klanten zijn nog wel verzamelaars, maar daarnaast vooral mensen die een bijzonder, uniek object zoeken.’ Rachel Reijers wandelt verder de Denneweg af naar nummer 56, een pand met een gietijzeren gevel van architect Jan Willem Bosboom. Rachel: ‘Het is gebouwd als toonzaal voor smederij E. Beekman & Zn. De gouden ‘W’ in de kroon van de gevel refereert naar de kroning van koningin Wilhelmina in het jaar 1898 van de bouw. In het pand bevindt zich nu een schoonheidssalon. Achter deze smeedijzeren gevel bevond zich in de jaren tachtig het Filmhuis. Ik heb er in mijn studententijd nog bioscoopkaartjes verkocht omdat ik het pand zo prachtig vond.’

 

De Rijnstroom

Vanaf de Denneweg fietst Rachel het Lange Voorhout af, de Kneuterdijk op, langs de Raad van State door de Heulstraat richting Noordeinde om halt te houden bij een tassenwinkel, een pand dat ooit is gebouwd voor de sigarenhandelaar P.G.C. Hajenius. Rachel: ‘Architect van Gendt ontwierp het in 1921 in een expressionistische variant van de Um 1800-stijl. Net als de Hajeniusvestigingen in Amsterdam kreeg dit pand de naam De Rijnstroom. Oude Hagenaars herinneren zich dat hier tussen 1987 en 1997 de winkel van Postbus 51 was gevestigd.’ Ze wandelt voorbij het pand halverwege het Noordeinde waar ze na de Frederikstraat lange tijd haar kunsthandel had, ook een gebouw in Art Nouveaustijl. ‘Ik ben er weg gegaan omdat de functie van antiekwinkel aan het verdwijnen is. De kunsthandel werkt anders, veel meer op beurzen en online. Het gaat in ons vak om kennis en vertrouwen, verder zijn we meer een soort van postorderbedrijf geworden. Naar het eindeloze gehang en gewacht in een winkel verlang ik niet terug. Het leuke van het vak is mensen ontmoeten, het op pad zijn op zoek naar mooie stukken en tentoonstellingen maken. Mooi ook is dat je nooit bent uitgeleerd.’

 

'Jan Toorop is ook belangrijk voor mij. Net als de symbolisten Odilon Redon, Eugène Carrière en William Degouve de Nuncques laat Toorop ook de schoonheid van de donkere kant van het leven zien.’

Over het Anna Paulownaplein, het gezelligste plein van Den Haag volgens Rachel, fietst ze door de zeeheldenbuurt naar de op een na langste laan van Nederland,