IMG_8610.jpeg
IMG_8613.jpeg

‘Ik kocht dit bij een kleine handelaar uit Oostenrijk. Ik zag het en moest direct denken aan een schilderij van Nicolaes Berchem in de National Gallery in Londen.'

Een schilderij van Willem van de Velde de Jonge wordt nu gerestaureerd in het restauratieatelier van de vader van Sander Bijl.

IMG_8605.jpeg
IMG_8607.jpeg
IMG_8673.jpeg

Sander met de net ontdekte Rubens

IMG_8620.jpeg
IMG_8615.jpeg

< Vader Martin Bijl restaureert een portret van de Vlaamse Michaelina Wautier

VERMEER-Johannes-Vermeer-Jongevrouw-zittend-aan-het-virginaal-privécollectie-New-York.jpg

^ Ook restaureerde Martin Bijl een Vermeer. Het hing een paar uur aan de wand in de keuken

IMG_8646.jpeg
1920px-Exterieur,_zuidwest_gevel_-_Alkmaar_-_20420107_-_RCE.jpg

Vader Martin Bijl ontdekte een echte Saenredam van het interieur van de Grote Kerk in Alkmaar

cover_UMYVJQRM2.png

Alkmaarse kunsthandelaar in oude meesters Sander Bijl (1979)

 

Oog voor oude meesters

 

Tekst & foto's van Koos de Wilt voor COLLECT

 

Sander Bijl is zoon van de Martin Bijl, toprestaurator van oude meesters en lange tijd hoofdrestaurateur van het Rijksmuseum. Van zijn vader leerde hij schilderijen te “voelen”. Het was nooit zijn bedoeling kunsthandelaar te worden. Toch werd hij het.

 

‘Als kind wilde ik piloot worden’, zegt de kunsthandelaar aan de eettafel waarachter een enorme kopie hangt van een pentekening van Willem van de Velde de Oude. ‘De financiering voor de pilotenopleiding was al rond en ik was ook al door de testen gerold. Maar tijdens die testen had ik inmiddels begrepen wat het leven van een piloot echt inhoudt en besloot ik het niet te worden. Ik zou voor mijn dertigste zijn opgebrand. Toen zei mijn vader: waarom word je geen kunsthandelaar? Daar had ik nooit aan gedacht en ben dat toen gaan bespreken met grote jongens als Robert Noortman en Salomon Lilian, kunsthandelaren die hier kind aan huis waren voor de restauratie van hun schilderijen. Die vertelden mij dat er voor kunsthandel geen school was, je kan het of je kan het niet. En toen ben ik het maar gewoon gaan doen, op mijn twintigste. Mijn eerste succes was een Pieter Soutman die ik verkocht door National Gallery of Art in Washington. Nederlandse musea hadden er geen trek in. Mijn vader kwam op een dag naar met toe toen ik aan het koken was. “Moet je nu eens kijken”, zei hij. Tijdens het schoonmaken was de datering en signatuur tevoorschijn gekomen, ingekrast met achterkant van het penseel in de natte verf. Soutman was een van de kunstenaars die was uitverkoren mee te werken aan de opdracht voor Huis Ten Bosch, naast grote namen als Caesar van Everdingen, Jacob Jordaens en Gerard van Honthorst.’

 

‘Alles wat ik verdien, investeer ik in schilderijen’

Rembrandt verzamelaar

Sander Bijl staat als er geen corona is op de TEFAF en andere belangrijke kunstbeurzen, maar handelt verder vanuit zijn huis in Alkmaar, het huis waarin hij ook is opgegroeid. ‘Ik heb geen chique galerie op een dure plek in Amsterdam of New York, desnoods zit ik in een hutje op de hei. Mensen komen naar jou toe als jij iets hebt dat zij heel mooi vinden. Ik heb investeerders, maar alles wat ik verdien, investeer ik in schilderijen. Hoe meer de schilderijen spreken hoe beter. Ik had de eer om als één van de eersten iets aan de grootste Rembrandtverzamelaar ter wereld te verkopen, Thomas Kaplan. Dat was een paartje van Frans van Mieris uit een Nederlandse privécollectie. Kaplan is niet alleen als kunsthandelaar invloedrijk, maar ook in de politiek. Hij heeft contact met veel mensen van invloed, tot aan de Saoedische koninklijke familie. Ik ken mijn plaats als ik een schilderij aan hem mag verkopen. Niet op een onderdanige manier, maar ik realiseer me dat hij mijn broodheer is.’ De miljardair investeerder en kunstverzamelaar Kaplan heeft zeventien Rembrandts en is ook eigenaar van de laatste Vermeer in private handen. Een bekende van Sander: ‘Mijn vader heeft vier jaar lang dat schilderij mogen restaureren. Het was van een familie die het in 2004 voor zestien miljoen pond verkocht bij Sotheby’s aan de hoteltycoon uit Las Vegas Steve Wynn. Die deed het in 2008 als onderdeel van een package deal over aan Kaplan die daarbij een zelfportret van Rembrandt wilde hebben voor zijn Leiden Collection. Die Vermeer heeft in die tijd voor een uurtje hier in de keuken aan de muur gehangen, precies daar waar nu die Van de Velde hangt. Heel bijzonder.’

 

‘Met mijn moeder erbij kan het er soms heftig aan toe gaan. Eigenwijs zijn we alle drie.’

Vader Martin

Vader en zoon Bijl werken allebei met Vlaamse en Nederlandse oude meesters, maar allebei op hun geheel eigen manier. Sander: ‘Ik heb het nodig om met mensen om te gaan. Mijn vader vindt het fijner om met vieze Rembrandts of een Rubensen om te gaan. Geef hem een doos Mozart erbij en het is de blijste man van de wereld. Van mijn vader heb ik het voelen van een zestiende- en zeventiende-eeuws schilderij geleerd. Hij nam mij als kind mee naar de restauratiestudio’s van het Rijksmuseum. Op een gegeven moment moesten mijn ouders op school komen omdat de juf had gehoord dat ik de Nachtwacht en het Melkmeisje zou hebben aangeraakt. De juf maakte zich een beetje zorgen om mij. Ze wist niet dat mijn vader hoofdrestaurator was van het Rijksmuseum. Ik heb dus al heel vroeg in mijn leven geleerd om oude meesters naar het raam mee te nemen en om te draaien. Mijn vader ging met mij om als Jos Verstappen die zijn zoon Max op een nat circuit zonder regenbanden liet rijden om zo te leren de auto in bedwang te houden. Zo kreeg hij feeling en zo heb ik fysieke feeling gekregen bij oude kunst. Ik kan niet veel, maar ik kan wel een potje kijken naar oude meesters. Ik heb geleerd daarop te leunen, door lagen vuil heen te kijken en een meesterwerk eronder te zien. Zo heb ik de Rubens ontdekt die mijn vader nu aan het restaureren is en die ik vorig jaar heb gekocht bij het Dorotheum in Wenen. Het werk stond bekend als “Peter Paul Rubens en zijn workshop”, maar nu het is schoongemaakt, krijg ik sterk het gevoel dat het helemaal van Rubens is. Het werk is gemaakt in 1609 á 1610 in Antwerpen. Hij was toen net terug uit Italië, had heel veel geleerd en gezien, maar had op dat moment nog geen studio met dit soort meesterleerlingen. Als je kijkt hoe die voeten in een paar streken zijn neergezet en naar dat klodderige dikke wit met blauw erin dan realiseer je je dat hier een magistrale schilder aan het werk is geweest. De deskundigen van